Ahkepenšuvdna dutnje guhte leat riegádan 1963:s dahje maŋŋá

Válljemat maid dagat eallimis, leat mielde váikkuheamen du penšuvnna boahtteáiggis. Dáppe sáhtát lohkat mo don dinet penšuvnna.

Ahkepenšuvdna álbmotoajus lea ortnet mii sihkkarastá dutnje sisaboađu go šattat penšunistan. Ahkepenšuvdna lea soddjil ja don sáhtát oažžugoahtit ahkepenšuvnna mánu maŋŋá go leat deavdán 62 jagi. Sáhtát friddja lotnolagaid bargat ja oažžut penšuvnna, penšuvdna ii geahpeduvvo dan dihte.

Guhte sáhttá oažžut ahkepenšuvnna?

Vai lea riekti oažžut ahkepenšuvnnade lea váldonjuolggadus ahte dus lea leamaš penšuvdnaaddi sisaboahtu ja/dahje unnimusat golbma jagi oadjoáigi. Dat mearkkaša ahte fertet leat orrun ja/dahje bargan Norggas.

Goas sáhtát don oažžugoahtit ahkepenšuvnna?

Don árvvoštalat ieš goas ja mo don háliidat ahkepenšuvnna oažžut, ja man ollu don háliidat bargat dasa lassin. Sáhtát oažžugoahtit ahkepenšuvnna dan mánu rájes go deavddát 62 jagi. Vai sáhtát oažžut ahkepenšuvnna ovdal leat deavdán 67 jagi, de ferte dus leat doarvái alla dinen.

Bálvalusas Du penšuvdna sáhtát iskat goas don áramusat sáhtát oažžugoahtit penšuvnna ja sáddet elektronalaš ohcama.

Bargga ja oačču ahkepenšuvnna lotnolagaid

Sáhtát friddja lotnolagaid bargat ja oažžut penšuvnna, penšuvdna ii geahpeduvvo dan dihte.

Mo don dinet ahkepenšuvnna?

Dat mii nannosepmosit deattuhuvvo dinema dáfus lea penšuvdnaaddi sisaboahtu:

  • Juohke jagi ovddas go dus lea penšuvdnaaddi sisaboahtu biddjo 18,1 proseantta du dietnasis du penšuvdnarádjui. Don dinegoađát penšuvnna vuosttaš ruvnnu rájes.
  • Beaiveruđat, bargonávccahisvuođaoadju, buohcanruđat, bargočielggadanruđa t rehkenastojuvvojit maid penšuvdnaaddi sisaboahtun.
  • Sáhtát maiddá dinet penšuvdnarádjui du vuosttasgeardebálvalusa vuođul mii lea álggahuvvon áramusat 2010:s.
  • Sáhtát oažžut dinema bálkáheames fuolahusbarggu ovddas. .
  • Sáhtát dinet penšuvnna gitta dan jahkái ja dan jagi go deavddát 75 jagi. Jus devdet 13 jagi 2010:s dahje dan maŋŋá de sáhtát dinet penšuvnna dan jagi rájes go devdet/deavddát 13 jagi. Jus ledjet 17 jagi dahje boarrásat 2010:s sáhtát dinet penšuvnna dan jagi rájes go devdet 17 jagi.

Eanemus penšuvdna man sáhtát dinet lea 18,1 proseantta 7,1 gearddi vuođđosupmis (G), vaikke vel leat dinen penšuvnna máŋggaid vuođuid vuođul.

Sáhtát maiddá dinet penšuvdnarivttiid daid áigodagaid vuođul goas leat Norggas orrun. Dát gohčoduvvo oadjoáigin. Oadjoáigi addojuvvo daid áigodagaid ovddas goas leat orrun ja/dahje bargan Norggas dan jagi rájes go devdet 16 jagi ja dan jahkái go deavddát 66.

Álbmotoaju ahkepenšuvdna sisttisdoallá sisaboahtopenšuvnna ja garantiijapenšuvnna. Man ollu oaččut sisaboahtopenšuvdnan lea dan duohken man ollu penšuvnna don leat dinen.

Jus dus leamaš vuollegis dahje it oba leatge dinen, de oaččut garantiijapenšuvnna. Dát galgá sihkkarastit ahte oaččut penšuvnna mii unnimusat vástida garantiijapenšuvdnadássái. Olles garantiijapenšuvdna gáibida 40 jagi oadjoáiggi. Jus dus lea oanehat oadjoáigi, de muddejuvvo garantiijapenšuvdna gorálaččat.

Jus dus lea oanehis ássanáigi Norggas go deavddát 67 jagi ja orut Norggas, de dus sáhttá leat riekti lasihuvvon doarjagii.

Ovdamearkkat mo penšuvdna rehkenastojuvvo.

Penšuvdna eallinahkeheivehuvvon

Du dinejuvvon penšuvdna galgá juhkkojuvvot du jahkejoavkku vurdojuvvon eallináiggi ektui. Dát gohčoduvvo eallinahkeheiveheapmin. Nu guhká go eallinahki guhkko, de ferte juohke jahkejoavku bargat guhkit go ovddit jahkejoavku olahan dihte seamma penšuvnna.

Maid sáhtát oažžut ahkepenšuvdnan?

Bálvalusas Du penšuvdna sáhtát rehkenastit du ahkepenšuvnna, oaidnit goas áramusat lea vejolašvuohta váldigoahtit penšuvnna ja oaidnit iežat penšuvdnadinema. Doppe sáhtát maiddá oaidnit mo šaddá jus válddát dušše osiid penšuvnnas, dahje mo olggosmáksimat šaddet jus rievdadat goas oaččut penšuvnna.

Man stuorra oasi ahkepenšuvnnas don válljet oažžut, ja mo don dan válddát, váikkuha dasa man ollu oaččut máksojuvvot. Sáhtát  válljet iešguđetge olggosváldindásiid: 20, 40, 50, 60, 80 dahje 100 proseantta.

Mánnosaš penšuvdna lassána mađi guhkit don vuorddát ovdal oažžugoađát penšuvnna. Dasa lassin sáhttá penšuvdna lassánit jus joatkkát bargat dan botta go oaččut penšuvnna. Sáhtát dinet penšuvnna gitta dan jahkái ja dan jagi go deavddát 75 jagi.

Goas sáhtát ohcat ahkepenšuvnna, ja mo don ozat?

Sáhtát oažžugoahtit ahkepenšuvnna mánu maŋŋá go leat deavdán 62 jagi, ja jus dus lea doarvái alla dinen. Berret ohcat penšuvnna sullii golbma mánu ovdal háliidat ahte olggosmáksimat galget álgit. Ii leat vejolaš ohcat soddjilis ahkepenšuvnna áigái mii jo lea vássán, ja dus lea áramusat riekti ahkepenšuvdnii dan mánu maŋŋá go NAV lea ožžon du ohcama.

Lea álkimus ohcat penšuvnna elektronalaččat bálvalusas Du penšuvdna. Oaččut vástádusa moatti minuhtas. Jus ohcan ii meannuduvvo automáhtalaččat, de oaččut dieđu dan birra. Sáhtát maiddá ohcat penšuvnna bábirskoviin. Bábirohcamiid meannudeapmi sáhttá ádjánit veahá guhkit.

Mo regulerejuvvo du ahkepenšuvdna?

Dan botta go dinet ahkepenšuvnna, regulerejuvvojit du penšuvdnarievttit jahkásaččat servodaga bálkálassánemiin. Go válddát vuostá ahkepenšuvnna, de regulerejuvvo du penšuvdna jahkásaččat bálkálassánemiin, ja penšuvdna geahpiduvvo dasto 0,75 proseanttain.

Man guhká sáhtát oažžut ahkepenšuvnna?

Álbmotoaju ahkepenšuvdna lea oadju mii bistá eallinagi. Jápmima oktavuođas máksojuvvo ahkepenšuvdna dan mánu rádjai go jápmin deaivida.

Áiggutgo olgoriikii?

Jus áiggut orrut olgoriikkas ja oaččut ahkepenšuvnna NAVas, fertet iskat ahte sáhtátgo váldit addosa mielde.

Jus leat orrun dahje bargan olgoriikkas, de sáhttá dus leat riekti penšuvdnii muhttin eará riikkas. Sáhtát lohkat eanet makkár njuolggadusat gusket go lea olgoriikkas bajilčállaga "Internasjonalt" vuolde.

Atte dieđu rievdademiid birra

Jus oaččut penšuvnna ja bearašdilli rievdá, áiggut leat olgoriikkas, dahje náittosguoimmi dahje ássanguoimmi sisaboahtu rievdá, de dat sáhttá váikkuhit dan submái mii dutnje máksojuvvo NAVas. Dákkár oktavuođain fertet danne addit dieđu NAVii dalánaga.

Olggosmáksimat

Ahkepenšuvdna máksojuvvo ovdal 20. b. juohke mánu. Miessemánus ja juovlamánus máksojuvvo árat. Sáhtát iskat olggosmáksindáhtoniid bálvalusas Du olggosmáksimat.

Sáhtát maiddá iskat olggosmáksimiid bálvalusas Du penšuvdna.


Jus dárbbašat eanet dieđuid, geahča čállosiid mat leat dárogillii.