Arbeidsavklaringspenger

Kven kan få arbeidsavklaringspengar?

Det er eit vilkår at du har fått arbeidsevna di nedsett med minst halvparten på grunn av sjukdom eller skade. Det sentrale er ikkje kor mykje helsa i seg sjølv er svekt, men i kva grad det påverkar moglegheitene dine til å vere i inntektsgivande arbeid.

Du kan få arbeidsavklaringspengar mens du er

• under aktiv behandling
• under gjennomføring av arbeidsretta tiltak
• under arbeidsutprøving (opptrapping etter sjukdom)
• under oppfølging frå NAV etter at behandling og tiltak er forsøkt

Du kan òg få arbeidsavklaringspengar

• under utarbeiding av aktivitetsplan
• mens du ventar på aktiv behandling eller eit arbeidsretta tiltak
• i inntil tre månader mens du søkjer arbeid etter gjennomført tiltak eller behandling
• i inntil åtte månader mens uføresøknaden din blir vurdert
• i inntil seks månader dersom du på grunn av sjukdom blir arbeidsufør på nytt, utan å ha opparbeidd deg ny rett til sjukepengar
• dersom du som student har behov for aktiv behandling for å komme tilbake til studiene og du ikkje har rett til stipend under sjukdom frå Lånekassen

Du må                                                                           

• bu og opphalde deg i Noreg
• vere mellom 18 og 67 år

Dersom du er mellom 62 og 67 år når du søkjer, må du som hovudregel ha hatt ei pensjonsgivande inntekt på minst eitt grunnbeløp (G) før arbeidsevna di blei nedsett. Det kan gjerast unntak.  

Du må som hovudregel ha vore medlem i folketrygda i minst tre år før du søkjer. Har du vore arbeidsfør, er det nok at du har vore medlem i minst eitt år før du søkjer. Det kan gjerast unntak.

Dersom det er godkjent i aktivitetsplanen, kan du òg få stønad

• når du får medisinsk behandling i utlandet
• når du deltek på arbeidsretta tiltak i utlandet
• ved mellombels opphald i utlandet, så lenge det ikkje hindrar aktivitet som er avtalt

Skal du behalde ytingar under mellombels opphald i utlandet, må du søkje om det på førehand. Opphald i utlandet må ikkje vere til hinder for oppfølging og kontroll frå NAV si side.

Kva kan du få?

Arbeidsavklaringspengane utgjer 66 prosent av inntektsgrunnlaget. Storleiken på arbeidsavklaringspengane er mellom anna avhengig av

• tidlegare inntekt
• om du forsørgjer barn
• om du får andre folketrygdytingar
• om arbeidsevna di blei nedsett med minst halvparten før du fylte 26 år
• yrkesskade eller yrkessjukdom

Stønaden blir utrekna per dag og blir gitt for fem dagar per veke. Forsørgjer du barn under 18 år, får du eit barnetillegg på 27 kroner per dag for kvart barn. Barn du har bidragsplikt for vert rekna som forsørgja. Får du fleire barn, må du gje skriftleg melding til NAV-kontoret ditt innan tre månader etter fødselen for å få barnetillegg frå fødselstidspunktet. Melder du frå etter at det har gått tre månader, får du tidlegast barnetillegg for det nye barnet frå dagen du melder frå.

Gjennomfører du arbeidsretta tiltak eller utgreiing, kan du òg søkje om tilleggsstønader til å dekkje

• bøker og undervisningsmateriell
• daglege reiser til utgreiing eller tiltak
• utgifter til heimreiser
• flytteutgifter
• barnetilsyn i samband med utgreiing eller tiltak
• ekstrautgifter til bustad i samband med utgreiing eller tiltak

Dekning av reiseutgifter i staden for arbeidsavklaringspengar

Dersom du i ein avgrensa periode har problem med å komme deg til jobb eller undervisning på grunn av sjukdom eller skade, kan du får dekt ekstra transportutgifter til dagleg reise. Du kan få det som eit alternativ til arbeidsavklaringspengar.

Kor lenge kan du få arbeidsavklaringspengar?

Kor lenge du får arbeidsavklaringspengar, er avhengig av behovet for å vere i arbeidsretta aktivitet. Som hovudregel kan du likevel ikkje få arbeidsavklaringspengar i meir enn fire år. Stønadsperioden varierer derfor frå person til person. I særlege tilfelle kan stønadsperioden forlengjast utover fire år.

Når du har blitt i stand til å skaffe deg arbeid etter gjennomført tiltak eller behandling, kan du få arbeidsavklaringspengar i inntil tre månader mens du søkjer arbeid. Du må vere registrert hos NAV som ordinær arbeidssøkjar. Dersom du har søkt uførepensjon, kan du få arbeidsavklaringspengar i inntil åtte månader mens søknaden blir behandla.

Korleis søkjer du?

Først må du registrere deg som brukar hos NAV på nav.no – eller ved å møte fram på NAV-kontoret ditt. Der vil du også kunne få hjelp til å registrere deg elektronisk ved å bruke PC og informasjon om korleis du kan bruke PC for å sende meldekort elektronisk og leggje inn CV-en din.

Du finn søknadsskjema under ”Skjema” i menyen til høgre. Når du har valgt rett skjema, kjem du til skjemarettleiaren. I rettleiaren skal du krysse av for kva vedlegg og kva slag dokumentasjon du må leggje ved søknaden. Du får også opp eit førstesideark. For at vi skal kunne behandle søknaden din raskt og effektivt, ber vi deg sende inn det som står nemnt i førstesidearket. Legg førstesidearket øvst i sendinga/brevet”.

Du kan tidlegast få utbetalt arbeidsavklaringspengar frå og med den dagen du søkjer.

Søknad om gjenopptak

Dersom det er mindre enn 52 veker sidan sist du fekk utbetalt arbeidsavklaringspengar, kan du søkje om gjenopptak av arbeidsavklaringspengar på eit eige skjema om gjenopptak.

Du må likevel setje fram ny søknad på vanleg skjema dersom

• det har gått meir enn 52 veker sidan sist du fekk arbeidsavklaringspengar
• saka var avslutta med endeleg avslag
• du hadde fått innvilga arbeidsavklaringspengar under arbeidssøkjing under arbeidssøking (tre månader)

Meldekort

For å få utbetalt arbeidsavklaringspengar må du sende meldekort kvar 14. dag. Du finn meir informasjon om meldekort under Relatert innhald.

Utbetaling og skatt

Arbeidsavklaringspengane utbetalast på bakgrunn av det du oppgir på meldekortet. Er meldekortet riktig utfylt og sendt til rett tid, vil utbetalinga skje 2-3 dagar etter at meldekortet er registrert.

Arbeidsavklaringspengar blir skatta som arbeidsinntekt og er pensjonsgivande inntekt. Pengane utbetalast utan skattetrekk for to 14-dagarsperiodar i juni og for den første 14-dagarsutbetalinga i desember.

For opptening av rett til foreldrepengar, blir periodar du får arbeidsavklaringspengar likestilte med periodar du har arbeidd.

Meld frå om endringar

Dersom du får endringa i forhold som kan ha noko  seia for den ytinga du får frå NAV, må du straks melde frå til NAV-kontoret der du bur.

Hadde du eit vedtak om attføringspengar, rehabiliteringspengar eller tidsavgrensa uførestønad?

Hadde du eit vedtak om attføringspengar, rehabiliteringspengar eller tidsavgrensa uførestønad som varte lenger enn 28. februar 2010, vil vedtaket ditt frå 1. mars 2010 vere overført til arbeidsavklaringspengar med overgangsreglar. Du skal i byrjinga av mars 2010 ha fått eit eige brev med informasjon om at saka di er overført til arbeidsavklaringspengar. Les meir om overgangsreglar her:

• For deg som hadde rehabiliteringspengar
• For deg som hadde attføringspengar
• For deg som hadde tidsavgrensa uførestønad